پیشینه و هدف: پوسته های زیستی خاک مجموعه ای از گلسنگ ها، خزه ها، قارچ ها، سیانوباکتری ها و غیره هستند که بخش از اکوسیستم خاک را تشکیل داده اند. برآورد تراکم و نحوه توزیع پوسته های زیستی خاک در مناطق خشک و نیمه خشک کشور ایران که موضوع فرسایش و هدر رفت خاک از اهم مسائل است، اهمیت بسزایی دارد. روش های مبتنی بر تکنیک سنجش ازدور به لحاظ هزینه و زمان کمتر روش هایی کارآمد برای دستیابی به این هدف مهم می باشند. دشت سگزی یکی از نقاط بحرانی فرسایش بادی در ایران است و شناسایی و تعیین نحوه توزیع پوسته های زیستی خاک به عنوان عامل اصلاح کننده خاک گامی مؤثر در کاهش فرسایش بادی منطقه است. در این تحقیق شاخص BSCI (Biological Soil Crust) برای تهیه نقشه پراکنش پوسته های زیستی خاک با غالبیت گلسنگ به کار گرفته شده است. مواد و روش ها: محدوده موردمطالعه بخشی از بیابان سگزی (بیابان های مرکزی ایران) است که در استان اصفهان از کشور ایران واقع شده است. محدوده موردمطالعه با مساحت 199. 5 هکتار بین طول های شرقی"32 ́ 52 ̊ 51 تا "41 ́ 27 ̊ 52 و عرض های شمالی "31 ́ 33 ̊ 32 تا "01 ́ 55 ̊ 32 گسترده شده است. شیب متوسط دشت سگزی 1. 08 درصد و ارتفاع متوسط آن 1680 متر است. بر اساس آمار ایستگاه هواشناسی شرق اصفهان (ایستگاه شهید بهشتی) متوسط بارش سالیانه منطقه 106 میلی متر است. بر اساس طبقه بندی اقلیمی دومارتن، اقلیم منطقه از نوع خشک و براساس طبقه بندی آمبرژه از نوع خشک سرد است. شاخص BSCI شاخصی ترکیبی از روابط مورداستفاده برای برآورد پوشش گیاهی و سطح خاک لخت است و رابطه ریاضی آن شیب خط خاک لحاظ شده است. برای محاسبه خط خاک در یک منطقه، نخست باید پیکسل هایی که دارای خاک لخت بوده و هیچ پوشش گیاهی ندارند جدا شوند. به منظور محاسبه معادله خط خاک، در چهارفصل سال تصاویر ماهواره Landsat OLI 8 مربوط به سال 1397ز سایت سازمان زمین شناسی آمریکا دانلود شده و تعداد 20 الی 30 پیکسل خالص خاک لخت استخراج و با ترسیم مقادیر بازتاب این پیکسل ها در محدوده باند قرمز و مادون قرمز نزدیک ضرایب خط خاک برای هر یک از فصل های سال در دشت سگزی محاسبه شد. بر اساس این شاخص، شناسایی پوسته های زیستی با غالبیت گلسنگ، با استفاده از انعکاس طیفی حداقل VIS-NIR و شیب بین باند قرمز و سبز در مقایسه با خاک لخت و پوشش گیاهی خشک صورت می گیرد. با استفاده از نرم افزار ENVI نقشه پراکنش پوسته های زیستی با غالبیت گلسنگ در چهارفصل از سال 1397 در دشت سگزی تهیه شدند. سپس نقشه های تهیه شده براساس نقاط زمینی اعتبارسنجی شده و میزان صحت کل و شاخص کاپا در هر چهارفصل محاسبه شدند. نمونه های گلسنگ جمع آوری شده بر اساس خصوصیات مرفولوژیکی آن ها و با استفاده از استریومیکروسکوپ، میکروسکوپ معمولی و معرف های رنگی متداول از قبیل هیدروکسید پتاسیم (KOH) شناسایی شدند. پس از اعمال شاخص BSCI بر روی تصویر ماهواره لندست 8، با استفاده از نرم افزار ENVI پروفیل طیفی مربوط به 4 نقطه از دشت سگزی در چهارفصل از سال تهیه شد و میزان بازتابش طیفی در چهارفصل از سال در نقاط مختلف بررسی شدند. نتایج و بحث: شیب خط خاک در فصل بارش که هم زمان با رشد گیاهان علفی و یک ساله است در مقایسه با فصل تابستان که حداقل میزان بارش را داشته و همچنین گیاهان یک ساله خشک شده و از بین رفته اند، کمتر است. در اردیبهشت ماه شیب خط خاک حداقل بوده (0. 39) و در اواخر تابستان حداکثر مقدار خود را دارد (0. 78). در حقیقت شیب خط خاک از اسفندماه تا اردیبهشت رو به کاهش نهاده و سپس با از بین رفتن پوشش گیاهی یک ساله و افزایش سطح خاک لخت بیشتر شده است. نقشه های پراکنش پوسته های زیستی در هر چهارفصل سال طی بازدیدهای میدانی اعتبار سنجی شدند و سال معلوم شد که بیشترین میزان صحت نقشه مربوط به نقشه تولیدشده از تصویر لندست 8 مربوط به فصل تابستان با میزان صحت کل 94 درصد و شاخص کاپا برابر با 0. 7412 بوده است. تفسیر پروفیل طیفی شاخص BSCI نشان دادن که بازتابش طیف مربوط به زفره و فشارک که بر روی نقاط با پراکنش گلسنگ ها تهیه شده است بسیار نزدیک به هم بوده و همچنین پروفیل طیف مربوط به اواسط پاییز و اوایل بهار کاملاً منطبق بر هم است. درحالی که در فساران که فاقد پوشش پوسته های زیستی بود مقدار بازتابش بیشتر است و اختلافی جزئی بین نمودار بازتابش پاییز و بهار وجود داشت. هرچند مقادیر بازتابش طیفی از اراضی کشاورزی و نقاط پراکنش پوسته های زیستی بسیار نزدیک به هم است لیکن نمودار طیفی هر چهارفصل اختلاف زیادی با یکدیگر دارند. لیکن در همه فصول از سال و در همه نقاط کمترین بازتابش در اول زمستان و بیشترین بازتابش در فصل تابستان اتفاق افتاده است. اقلیم دشت سگزی مدیترانه ای بوده و بارش در فصل سرد سال انجام می شود هم زمان با افزایش بارش ها از اواسط پاییز گیاهان یک ساله و خزه ها در پای بوته ها شروع به رشد نموده و در اوایل زمستان به اوج خود رسیده اند و دوباره در آغاز بهار هم زمان با کاهش بارندگی ها رو تراکم آن ها کاهش یافته است. چنانچه طیف مربوط به زمستان در همه نقاط کمترین بازتابش را داشته است. درحالی که در اواخر فصل تابستان که گیاهان یک ساله و خزه ها خشک شده اند بیشترین بازتابش طیفی را داشته است. در فساران که منطقه ای لم یزرع و محل دپوی زباله هاست، حداکثر میزان بازتابش را نشان داده است. بنابراین شاخص BSCI نسبت به درصد ماده آلی خطای فاحشی در تشخیص پوسته های زیستی خاک دارد و درجایی که ماده آلی بالا باشد ممکن است تشخیص درستی از پوسته های زیستی خاک ارائه ندهد. البته ازآنجاکه شاخص BSCI برای تشخیص ترکیبات گلوگان در بافت های گلسنگ تعریف شده است. میزان خطای در خصوص ماده آلی به حداقل کاهش می یابد. همان طور که مشاهده شده است در نقشه نهایی در فساران پوشش پوسته های زیستی وجود ندارد و تنها در نواحی اطراف فساران در مناطق زراعی پوسته های زیستی خاک مشاهده می شوند. در مناطق زراعی با توجه به دخالت انسان و کشت و زرع میزان گیاهان یک ساله متفاوت با عرصه منابع طبیعی در فصول مختلف سال است و به همین دلیل بااینکه بازتابش طیفی تقریباً نزدیک به زفره و فشارک است لیکن نمودار طیفی پاییز و زمستان کاملاً از یکدیگر تفکیک شده اند. نتیجه گیری: شباهت طیفی مهم ترین پوشش سطحی خاک ازجمله پوشش گیاهی، دخالت عوامل انسانی در افزایش یا کاهش ماده آلی خاک، خاک لخت و غیره میزان کارایی شاخص BSCI را محدود می کند و ازاین رو در بازه زمانی تصاویر ماهواره ای و شرایط منطقه ای تأثیر زیادی در میزان دقت شاخص BSCI دارد.

Facilities built in areas affected by earthquake activity, such as tunnels, which have always been an integral part of human life, must withstand both dynamic and static loading. It has led to the need for practical studies on the effects of earthquakes on underground structures and the factors affecting their destruction. For this purpose, in this research, at first different patterns of tunnel’s excavation were investigated and by using Plaxis 2D software and based on Tabas earthquake in Iran, sensitivity analysis on geotechnical parameters of the soil surrounding tunnel such as cohesion, friction angle, unit weight and modulus of elasticity was carried out, and the parameters whose changes have the greatest and least effects on the bending moment changes on the tunnel lining are introduced. The results show that tunnel excavation patterns significantly affect the bending moment, axial forces, displacements, and surface settlement of the tunnel. Often, by dividing tunnel excavation area to small parts, the values of bending moment, axial forces, displacements, and surface settlement of the tunnel decreases in static analysis. Also, outputs of sensitivity analysis on geotechnical parameters of the soil surrounding tunnel showed that modulus of elasticity of the soil surrounding tunnel has the most effect and cohesion changes have the least effect on bending moment induced on tunnel lining..

منافذ خاک به دلیل اثرپذیری از شرایط محیطی، به عنوان یکی از مهم ترین شاخص های کیفیت فیزیکی خاک شناخته می شود. در این مطالعه پارامترهای مختلف مربوط به منافذ خاک تعیین و در کنار برخی دیگر از ویژگی های فیزیکی و شیمیایی خاک برای تعیین دسته داده حداقل، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت تا قابلیت آن ها در بکارگیری به عنوان شاخص های کیفیت فیزیکی خاک سنجیده شود. در بازه سال های 1399 تا 1401 و در کارگاه میکرومورفولوژی گروه علوم خاک دانشگاه تهران، پارامترهای مربوط به منافذ ناشی از 126 واحد آزمایشی شامل تیمارهای آزمایشی اصلاحی و تخریبی و متاثر از 22 دوره تر و خشک شدن در دو خاک شن لومی و رس سیلتی ازجمله ضریب گردی، کشیدگی، مساحت و فشردگی منافذ با استفاده از روش آنالیز تصویر تعیین شد. نهایتاً این ویژگی ها با روش تجزیه مولفه اصلی پالایش گشته و مهمترین ویژگی های تعیین کننده کیفیت فیزیکی خاک تعیین گردید. دو مولفه اصلی اول و دوم (PC1 و PC2) بیان گر بیش از 70درصد از تغییرات خاک های مورد مطالعه بود. از طرفی با توجه به همبستگی قوی مشاهده شده، پارامترهای ضریب گردی (81 و 80 درصد همبستگی با PC1 و PC2) و کشیدگی منافذ (با 77 و 83 درصد همبستگی با PC1 و PC2) در خاک شن لومی و پارامترهای کشیدگی (با 53 و 87 درصد همبستگی با PC1 و PC2) و مساحت منافذ (با 48 و 68 درصد همبستگی با PC1 و PC2) در خاک رس سیلتی به عنوان شاخص های تعیین کیفیت شناسایی شدند. با توجه به توانایی در بیان تغییرات خاک ها، ویژگی های میکروسکوپی منافذ با موفقیت در این مطالعه جهت تعیین کیفیت خاک بکارگیری شدند. ازطرفی به دلیل خاصیت فراکتالی منافذ، می توان از این شیوه در تعیین کیفیت خاک در مقیاس بزرگ تر استفاده نمود.

زمینه و هدف: ارزیابی عملکرد، ابزار مهمی جهت اندازه گیری میزان دستیابی سازمان به اهداف کیفی و دستیابی به تعالی عملکرد است. از بین الگوهای تعالی سازمانی که در حال حاضر برای ارزیابی کیفیت خدمات در بیمارستان ها مورد استفاده قرار می گیرد، الگوی تعالی سازمانی بنیاد اروپایی مدیریت کیفیت (EFQM) با استقبال بیشتری روبه‎رو شده است. این پژوهش با هدف ارزیابی عملکرد بیمارستان شهید بهشتی قم بر اساس الگوی تعالی سازمانی EFQM و شناسایی نقاط قوت و نقاط نیازمند بهبود صورت گرفت.روش بررسی: این پژوهش به روش توصیفی - مقطعی در تابستان سال 1390 انجام شد. ابزار گردآوری، پرسشنامه استاندارد خودارزیابی بر اساس الگوی تعالی سازمانی EFQMبود. جامعه پژوهش مدیران ستادی بیمارستان بودند که از طریق سرشماری انتخاب شدند. داده ها در قالب معیارهای 9 گانه مدل EFQM جمع آوری و با استفاده از آزمون های توصیفی تجزیه و تحلیل شدند.یافته ها: امتیازات بر اساس معیارهای 9 گانه مدلEFQM ، بدین ترتیب رهبری 48.4%، خط مشی و استراتژی 44.9%، کارکنان 48.6%، منابع و مشارکت ها 49.5%، فرآیندها 46.4%، نتایج مشتری 42.1%، نتایج کارکنان 38.6%، نتایج جامعه 44%، نتایج کلیدی عملکرد 42.4% به دست آمد.بیشترین و کمترین امتیاز به ترتیب مربوط به معیار منابع و شرکا و نتایج کارکنان بود. مجموع امتیازات بیمارستان 447 از 1000 محاسبه شد.نتیجه گیری: با توجه به اینکه روند ارزیابی در بیمارستان های هیات امنایی، علاوه بر استانداردهای اعتباربخشی، استفاده از مدل EFQM نیز می باشد، لذا در این پژوهش نقاط قوت و ضعف با استفاده از این مدل شناسایی و توصیه هایی به بیمارستان ارائه گردید.

The aim of this study was to investigate the effect of using portulaca oleracea as a source of plant antioxidants for feeding fattening male lambs, on carcass traits, meat quality, and oxidative stability. Twenty-one male lambs with an average weight of 24±1.5 kg and 150±15 days old were fed with one of the experimental rations included a diet without portulaca oleracea as control, a diet containing 7.5%, and a diet containing 15% portulaca oleracea, for 84 days. The muscle (Longissimus dorsi) samplewas used to determine pH, chemical composition, colorimetric properties, and oxidative stability of meat. Meat lipid oxidation was determined after 1, 7, and 30 days of refrigerated storage using thiobarbituric acid (TBARS). The use of portulaca oleracea in diets improved meat color characteristics such as L, chroma, and Hue. The highest ash concentration and the lowest meat moisture were observed in the treatment of 15% portulaca oleracea (P<0.05). Meat pH was the lowest in the first hour after slaughter but did not differ at 24 h. Compared to the control, in both treatment groups feeding the lambs with portulaca significantly reduced the concentration of Malondialdehyde in the meat of the lambs and increased the meat oxidative stability (P<0.05). The results of this experiment showed that feeding portulaca oleracea by improving properties such as color and increasing the meat oxidative stability improves meat quality, which may have lead to an increase in its nutritional value in terms of human health.

متن کامل مقاله های این شماره به زبان انگلیسی می باشد، لطفا برای مشاهده متن کامل مقالات به بخش انگلیسی مراجعه فرمایید.لطفا برای مشاهده متن کامل این مقاله اینجا را کلیک کنید.